Türkiye 2020 yılını sanayi üretiminde patlama ile kapattı.  AB’den gelen talep sayesinde üretim umduğumuzdan çok daha güçlü bir seyir izleyerek  yılı %10 artışla kapattı. Ancak, sanayi üretimi verisinin kalitesi hakkında ciddi şüphelerim var. Öte yanda, Cuma günü açıklanan perakende satışlar verisi ekonominin Aralık ayında durgunluğa girdiğini çok somut biçimde anlatıyor.  Gelecekteki tüketim ve ticaretin  öncü göstergesi krediler ise daralmaya devam ediyor.  Tedarik zinciri sıkıntılarıyla birleştiğinde, Türkiye 1-2Ç2021’de durgunluktan kaçamayacak.

 

Önce, sanayi üretimindeki artışı niye inandırıcı bulmadığımı arzedeyim.  Eğer sanayi yıllık %9 büyüdüyse, herhalde buna paralel olarak elektrik tüketiminin de yükselmesi gerekmez mi? Bakalım 2020’de elektrik tüketimi ne kadar olmuş:

“Türkiye’de 2019’da 290 milyar 445 milyon 456 bin kilovatsaat elektrik tüketilirken, bu rakam 2020’de yüzde 0,14 artarak 290 milyar 856 milyon 21 bin kilovatsaate çıktı”.

 

Sizce elektrik tüketimi yerinde sayarken sanayi üretiminin patlaması akla yakın mı?

 

Gelelim perakendeye: TUIK’in sayfasından ve uzmanların ağzından Aralık perakende satışları aktaralım:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Perakende satış hacmi aylık %4,2 azaldı

 

Sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2020 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %4,2 azaldı. Aynı ayda gıda, içecek ve tütün satışları %2,1, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %5,2, otomotiv yakıtı satışları %4,8 azaldı.

 

Perakende satış hacmi aylık %4,2 azaldı

Sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2020 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %4,2 azaldı. Aynı ayda gıda, içecek ve tütün satışları %2,1, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %5,2, otomotiv yakıtı satışları %4,8 azaldı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kredilerde daralma da sürüyor. Yukardaki tablodan görüleceği gibi toplam krediler haftalık bazda %1.4, sekiz haftalık ortalamada ise %0.5 daralmış.  Yılbaşından bu yana ise kredilerde %2.0 civarında bir daralma var.

Tabii bu daralmanın bir kısmı TL’nin değer kazanmasından ötürü FX kredilerin değerinin düşmesinden kaynaklanıyor. Fakat, güvenilir kaynaklara baktım, yılbaşından bu yana TL krediler %0.4, döviz kredileri ise %0.7 geriliyor.

 

Kredi akımı sağlanmadan, üretim, ticaret ve sabit sermaye yatırımlarının artması imkansız.  Peki, kredilerde bu daralma geçici ya da mevsimsel olabilir mi?  Hayır, aşağıdaki tabloda göreceğiniz gibi,  trendi simgeleyen 13 haftalık hareketli ortalamada da kredi büyümesi sıfırlanmış gözüküyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Üretimin geleceği hakkında endişem ise ISO’dan yapılan bir açıklamayı yansıtıyor:

 

DÜNYA’ya konuşan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, salgın hasarlarını önlemeye yönelik olarak küresel çapta uygulanan parasal genişlemenin, kontrolsüz hale gelerek birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de üretim sektörlerini tehdit etmeye başladığını söyledi.

 

Tedarik sorununun, hemen tüm sektörlerde sıkıntıların ana kaynağı haline geldiğine işaret eden Bahçıvan, emtia fiyatlarının çok hızlı yükselmesine rağmen, lojistik krizinin tedarik süreçleri üzerinde büyük bir baskı yarattığına işaret etti.

 

Erdal Bahçıvan, “Küresel tedarik zincirlerinde inde yaşanan bu sürecin doğurduğu ğu sıkıntılar, sanayimiz ve üretimimiz açısından artık tahammül edilmez bir noktaya doğru gitmektedir” değerlendirmesini yaptı. Bahçıvan, Türkiye’nin yeni bir “stratejik yatırım süreci”ne ihtiyacı bulunduğunu söyledi.

 

Sonuçta, ekonomide sanayi hariç 4Ç’de başgösteren ivme kaybı, kredi ve perakendede daralmaya dönüştü bile.  Süregelen sokağa çıkma yasakları, kapalı dükkanlar, AB’de salgının şiddeti ve yüksek seyreden faizler de ekonominin ayağa kalkmasının önünde engel teşkil ediyor.

 

Soğuk Kış başladı.

 

FÖŞ

 

Dr. Murat Üçer: Türkiye’nin borç sorunu, Asgari ücret yüksek mi?

 

İşsizlik verileri gerçekçi mi? & Anayasa ve erken seçim mümkün mü? | Güldem Atabay

 

Cari açık yüksek, faiz artışı yardımcı…

 

Covid-19: DSÖ’den korkutan bulaş uyarısı! Aşılar da fayda vermeyebilir

 

 

 

The post Durgunluğun 2 habercisi: Krediler ve perakende satışlar appeared first on ParaAnaliz.

Facebook Comments