American Airlines'ın 13 bin çalışanının işi risk altında

Yılın ilk enflasyon verileri iç açıcı değil. Beklentilerden yüksek gelen rakamlar içinde TL’nin Ocak ayı içindeki göreli istikrarına rağmen düzelme belirtisi olmayışı dikkat çekici.

Merkez bankasının izlediği çekirdek enflasyon B göstergesi (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) 2020 sonundaki %14,52 seviyesinden %16’ya yükselmiş.  Yani enflasyon daha da ivme kazanmış.

Bunun iki anlamı var:

  1. Enflasyon bahar aylarında düşmeye başlamadan önce yükselecek,
  2. Bu da merkez bankasının %17 olan politika faizini yukarı çekmesi gerektirecek.

Tabi eğer Ağbal yönetiminin açıkladığı “kararlı sıkı para politikası enflasyon üzerinde belirgin yavaşlama görünene kadar uzun süre devam ettirilecek” açıklaması ile tutarlı bir politika uygulaması sergilenecekse.

Enflasyonun yönünü aşağıya doğru çevirmeden önce yılın ilk aylarında yukarı gideceği sürprizli değil.  Nitekim aylık gıda fiyatları enflasyonunun %2,5 gelmesiyle yıllık gıda enflasyonunu %18’e yükseldi.  Banka son dönemlerde gerçekleri konuşmaya başladığından beri gıda fiyatlarına dikkat çekiyor.  Bu hafta hükümete yolladığı enflasyon mektubunda işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artışın 2020 sonunda %26,3’e yükseldiğini yazması mektubun dikkat çekici cümlelerinden biriydi.

Banka gıda fiyatlarına dikkat çekmesine çekiyor ancak, yılsonu enflasyon beklentisini %9,4 olarak da korumaya devam ediyor. 2021 gıda fiyatları enflasyonu beklentisini %10,5’ten %11,5’e çekmesi karşılığında başka kalemlerde beklenen düşüşle yılsonu enflasyonun %9,4 kalacağını hesaplayan merkez bankası gıda fiyatları konusunda yüksek oranda yanılacak.

Dünya gıda fiyatları son 6 yılın zirvesinde ve pandemi/iklim krizi anormallikleri ile daha da yükselmesi bekleniyor. Bunun elbette Türkiye yansımaları da olumsuz yönde olacak.  Diğer yandan gıda fiyatlarını ülke içinde yüksek tutan yapısal sorunlarla ilgili ne bir gelişme ne de bir yeni politika yaklaşımı var. Kısaca, %18 gıda fiyatları enflasyonun sene sonunda %11 civarına inmesi için bir mucize olması gerekiyor.  Bu da bankanın %9,4 sene sonu enflasyon beklentisini, sadece tek kalemde ulaşılamaz derecede iyimser hale döndürüyor.

Zaten açıklanan manşet TÜFE enflasyon verisi alt kalemleri arasında gıda enflasyonu tek sorunlu kalem değil. Çekirdek enflasyonun yükselmesinden anlaşılacağı üzere, kur baskısı hala güçlü seyreden iç taleple birleştikçe fiyatlar yukarı doğru uçuyor. Ev eşyası aylık fiyat artışı %2,9 ile yıllık %23,25 seviyesinde. Ulaştırma yıllık %21,43, çeşitli mal ve hizmetlerde yıllık enflasyon seviyesi %24,53. Sağlık ise %17’de.

Mart ayından itibaren COVID-19 yasakları kalktıkça hizmet sektörünün daha iyi bir turizm sezonu ile buluşmaya başlaması, yerlilerin de kendilerini dışarıya atmaları ile birleştikçe, hizmet sektörü fiyat artışlarının da ivmelendiğini göreceğiz.

TÜFE tarafına oluşturacağı maliyet baskısı açısından ÜFE (üretici fiyatları enflasyonu) önemli ve burada da resim çok parlak değil.

Aylık %2,7 artış yıllık Yİ-ÜFE’yi %25,2’den %26,2’ye taşımış bir ayda. İmalat sanayiinde %2,8’lik aylık artış ile yıllık seviye %28,4’te.  Ara malı yıllık enflasyonu %34,1; dayanıklı tüketim malları %30; sermaye nalları %28,4.  Tamamen kontrolden çıkmış durumda.

Maliyet yönlü baskılar tüm gücüyle devam ediyor, enflasyonun düşmesi için umut iç talebin yavaşlamasında. Kredi hareketleri faiz artışlarını yansıtsa da, iç talepte umulan hızda bir yavaşlama yok.

Çekirdek enflasyonun anlattığı manşet TÜFE enflasyonun önümüzdeki aylarda %20’ye doğru yöneleceği. Enflasyon hedeflemesinde samimi bir merkez bankasının faizi %17’nin üzerine çekmesi gerek bu ay.  Bu da iç talebi sert frenlemek demek. Polika sahnesi öyle karışık ki, AKp-MHP ortaklığı anayasa değişikliğinden kapıyı açınca erken seçim beklentileri yine ayyuka çıktı.  Ekonomik sorunlarla oy kaybeden Cumhur İttifakı seçim konuşulan yerde ekonominin yavaşlamasını hükümet istemez.

Cumhurbaşkanı şimdiden sabırsızlanmaya başlayıp yüksek faizle enflasyonun düşmeyeceği mesajları verirken, Naci Ağbal ne yapabilecek?

Esas soru bu.

Yoksa enflasyon detaylarına bakarak, %17 faizin enflasyonu düşürmeye, beklentileri düzeltmeye ve ters dolarizasyonu başlatmaya yetmeyeceği ortada.

GA.

The post Güldem Atabay: Yüksek enflasyon, daha yüksek şimdi merkez ne yapacak? appeared first on ParaAnaliz.

Facebook Comments