Domateste hesap karışık: 3 TL’den 8 TL’ye nasıl çıkıyor? – Ekonomi Uzmanı
Domateste hesap karışık: 3 TL’den 8 TL’ye nasıl çıkıyor?

Antalya’da kilosu 50 kuruş veya 3 TL olan domates, nasıl bir fiyatlandırmayla markette 8 veya 10’TL’ye tüketiciye ulaşıyor? Yıllardır anlaşılamayan bu fiyat artışı yine gündemde. Son yıllarda sebze fiyatlarında ciddi artış var. Bu maliyet artışı bir düzene kavuşursa, tüketici belki ucuza sebze yiyebilir. Haldeki toptancı, “korsan komisyoncuyu” suçluyor, halden sebze alıp markete satan tüccar ise, “3 TL’lik domatesin markette 8 TL’ye satılması” normal diyor. Üretici ise bütün tarafları suçluyor.

Sebze satışında önemli bir yere sahip Antalya hali, domateste fiyatın nasıl arttığını araştırmak için en iyi adres.

Antalya Toptancı Hali Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Dernek Başkanı Hasan Ali Yılmaz, market, manav, semt pazarlarındaki fahiş fiyatların sorumlusunun komisyoncu olmadığını belirterek, “Fiyatların artışına kayıtsız çalışan ‘korsan komisyoncular’ etki ediyor” dedi.

Yılmaz, 50 kuruşa da, 3 TL’ye de domates sattıklarını söyledi.

ANTALYA’DA KİLOSU 50 KURUŞ

‘Seradan 50 kuruşa çıkıyor komisyoncu fiyatı artırıyor’ düşüncesine karşı çıkan Antalya Toptancı Hali Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Dernek Başkanı Hasan Ali Yılmaz, fiyatlara kendilerinin müdahalesinin mümkün olmadığını söyledi. Halde kurulan borsada fiyatların belirlendiğini o gün çok gelen ürünün fiyatının bir anda düştüğünü az gelenin ise bir anda arttığını ifade eden Yılmaz, 2020 yılında 1 milyon tona yakın yaş sebze ve meyvenin toptancı halinden geçtiğini söyledi. Halde ürünlerin çeşitlerine göre sınıflandırılıp ona göre fiyatlandırıldığını da kaydeden Yılmaz, domatesin 4, salatalığın 3, biberin 2 çeşitten oluştuğunu daha farklı özel çeşitlerin mevcut olduğunu söyledi.

Domatesin 50 kuruştan Antalya’dan çıkıp İstanbul ve Ankara’da nasıl 10 liraları gördüğünü anlatan Yılmaz, “Biz burada 50 kuruşa da domates satıyoruz. Kokteyl domates 4-5 lira, salkım domates 6.50 lira, pembe domates 7 liradan satılıyor. 10 liraya satıldığı söylenen domatesin çeşidi nedir? Bunun iyi bilinmesi lazım. Silor salatalık 7-8 lira ama salatalık 4 lira. Birisi diğerinden küçük. Bunlar da cins farklından dolayı fiyatları yarı yarıya farklı” diye konuştu.

FİYATI KORSAN KOMİSYONCU ARTTIRIYOR

Kilogramını 3 liraya sattığı domatesten yüzde 8 komisyonla 24 kuruş kazandığını anlatan Hasan Ali Yılmaz, şöyle konuştu:

“Biz tüccara satıyoruz ama tezgaha gittiğinde 4-5 lirayı buluyor. Biz çiftçiden kesinlikle ürün satın almıyoruz. Onların bize getirdiği ürünü pazarlıyoruz. Komisyon alıyoruz. ‘Üreticiden 1 liraya alınıp 7 liraya satılıyor’ olayı aslında şuradan kaynaklanıyor. Burada bizi maliye denetler. Ancak kayıtsız, hal dışında çalışan ‘korsan komisyoncu’lar var. Pazarlık yapıp üreticiden 5 liraya almış. 1 lira üzerinden evrak düzenliyor. Gittiği yerde de 7 liraya satıyor. Maliyeye yakalanırsa sattığı fiyat üzerinden 7 liradan fatura kesiyor. Bakılınca 1 liraya aldı 7 liraya sattı. Ama aslında fatura kesmeyecekti yakalanmasaydı.”

‘3 LİRALIK DOMATESİN 8 LİRAYA SATILMASI DOĞAL”

Halden ürün alıp markete ulaştıran Tüccar Kenan Hasağdaş’ın, fiyat artışına yaklaşımı daha farklı. Hasağdaş, fiyat artışında fire hesabı yapıyor. Hasağdaş, komisyoncudan aldığı üründen mutlaka kullanılmayacak kalitede ürünler olduğunu ve onları tasnif ettiklerini söyledi.

Kullanılmayan ürünün yüzde 10’luk bir maliyetinin olduğunu ve bunun fiyata eklendiğini anlatan Hasağdaş, “3 liraya aldık diyelim. İşçilik, kullanılmayan ürünün maliyeti, ambalaj maliyeti, nakliye kalemleriyle birlikte bu ürün İstanbul’da 4.50 liranın altında satılırsa zarar ederim. 5 liraya İstanbul haline geldi. Vergisi ve komisyonun ardından market rafına gelince orada da kar marjı ekleniyor. 3 liraya Antalya’dan çıkıp İstanbul’daki marketin rafına 8 liraya gelmesi aslında doğal bir durum” dedi.

Hasağdaş, bazen 3 liraya alınıp 5 liraya satılacağı düşüncesiyle İstanbul haline gönderilen ürünün 2 liraya satılabildiğini de söyledi.

‘BÜYÜK KAR ELDE EDENLER KİMDİR?’

Kumluca Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı ve domates üreticisi Mustafa Çetin, “Biz sıcak iklim olmasından dolayı ülkemiz için üretim yapmaya devam ediyoruz. Fakat belimizi büken bir şey var. Bugün Kumluca Toptancı Hali’nde domates fiyatı 1.80- 2.20 lira arasında. Bu domatesler İstanbul’da 10 liraya satılıyor. Bu aradaki farkı kim yiyor? Biz maliyetinin altında domates satarken o aradaki farkı götüren, büyük kar elde edenler kimdir? Biz bunların irdelenmesini istiyoruz. Kimse hakkımızı yemesin. Kimse ülke çiftçisinin belini bükmesin. Bu konuda devlet yetkililerini göreve davet ediyoruz” dedi.

‘ÜRETİCİ ZARARINA SATIYOR, TÜKETİCİ ÇOK PAHALI YİYOR’

Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökce, “Biz ne kadar mal satarsak karlıyız. Çünkü seralarımız dopdolu. Çünkü biz ürettik. Yüce Mevlamız bize verdi. Gecemizi gündüzümüze kattık ürettik. Emeğimizin karşılığını almak istiyoruz. Dışarıya bağlı kalmamak için üretmeye devam ediyoruz. 1 lira ile 1.80 lira arasında giden domatesin 1 liranın üzerine koyduğumuz nakliye, ambar, masrafları ile birlikte oldu 3 lira. 1 lira da orada tüccar koysun, aracı koysun, 4 lira. 1 lira da market veya manav koysun 5 lira. 5 liraya satılmış olsa bizim malımız iç piyasada epey bir gidecek. Ama baktığımız zaman 10- 15 liraya domates satılıyor. Bu da bizi üzüyor” dedi.

Diğer Ekonomi Haberleri
Özlem Denizmen ile Para Durumu (11 Haziran 2021)

Finansal konularda merak edilenler… Harcama dengesinde dikkat edilmesi gerekenler… Özlem Denizmen, finansal okur yazarlığın olmazsa olmazlarını anlatıyor ve her hafta Devamı

Japonya’da bir firma, “kilolu insan kiralama hizmeti” vermeye başladı

Japonya'da bir şirket, "Tahterevallide oynayacak arkadaş", "Fotoğrafta zayıf gözüktürecek bir partner" ya da "Ismarlanan dev pizzaya ortaklık edecek bir yardımcı" Devamı

İstanbul’da konut satışlarının en pahalı olduğu mahalleler

İstanbul’da konut satışlarının en pahalı olduğu mahalleler belirlendi. Bir şirketin araştırmasına göre, İstanbul genelinde ortalama konut metrekare satışlarının en yüksek Devamı

10 soruda borç yapılandırma rehberi

Milyonları ilgilendiren emeklilik keseneği, sigorta, destek prim borcunda faiz ve ceza yeniden hesaplanıyor. Başvurular 31 Ağustos’a kadar sürecek. Yapılandırmada teminat Devamı

Dolar kuru bugün ne kadar? (11 Haziran 2021 dolar – euro fiyatları)

Dolar - euro kaç TL? 11 Haziran 2021 Dolar kuru en son ne kadar oldu? Bankalararası piyasada döviz kurlarında son Devamı

Kurbanlık fiyatlarında yüzde 20 artış bekleniyor

Kurban Bayramı yaklaşırken besicilerin kurbanlık hazırlıkları da başladı. Son bir yılda yaklaşık iki kat artan yem fiyatlarının kurbanlık fiyatlarına da Devamı

Bakan Elvan’dan enflasyonla mücadele mesajı

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, enflasyonla mücadeleyi ülkenin refahı için mutlaka kazanılması gereken bir savaş olarak gördüklerini söyledi.Bakan Elvan, Devamı

Rusya’dan Facebook ve Telegram’a ceza

Rus mahkemesi, sosyal medya platformlarından Facebook’a idari ihlal nedeniyle 17 milyon ruble, Telegram mesajlaşma uygulamasına 10 milyon ruble para cezası Devamı

Facebook Comments