Wednesday, December 1st, 2021

Zülfikar Doğan: 500 milyar liralık yapılandırma fiyaskosu

19 yıllık AKP hükümetleri döneminde 12 kez, son beş yılda ise dört kez çıkartılan kamu alacaklarının, vergi ve sigorta prim borçlarının yapılandırılmasında başvuru süresi doldu ve ortaya çıkan sonuç iktidar açısından tam anlamıyla bir fiyasko oldu.

 

 

Yapılandırma kanunu kapsamına, 289 milyar lirası vergi, 165 milyar lirası prim ve kalanı diğer alacaklar (trafik cezaları, idari para cezaları vs.) olmak üzere 500 milyar liralık bir borç giriyordu. Yapılandırmadan yararlanmak için tanınan süre geçtiğimiz yılsonu dolmasına karşılık beklenen başvuru olmayınca Cumhurbaşkanı Erdoğan’a tanınan bir aylık süre uzatma yetkisi kullanılarak, başvurular 31 Ocak’a uzatıldı. Bu tarih hafta sonuna denk geldiği içinde 1 Şubat mesai saati bitimine kadar başvurular alınmaya devam edildi.

 

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan başvuruların sona ermesinin ardından resmi twitter hesabından yaptığı paylaşımda yapılandırma için 7 milyon 679 bin kişinin başvurduğunu 110 milyar liralık vergi alacağının yapılandırıldığını açıkladı.

 

Elvan’ın ardından Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk da SGK prim alacaklarına ilişkin yapılandırma başvurularıyla ilgili sonucu duyurdu. Buna göre 165 milyar liralık prim borcu için başvuruda bulunan kişi sayısı 1 milyon 77 bin olurken, yapılandırılan alacak tutarı ise 90 milyar TL’de kaldı.

 

Dolayısıyla 500 milyar liralık kamu alacağının 454 milyar liralık kısmını vergi ve prim alacakları oluştururken, bu iki borçta yapılandırılan toplam tutar 200 milyar lira oldu. Diğer deyişle kamu alacaklarında umulan tutarın sadece 5’te 2’si, yani yüzde 20’si için başvuru geldi.

 

Yasa uyarınca yapılandırma taksitleri iki ayda bir ödenecek. Art arda iki taksiti ödemeyenlerin ise yapılandırmaları otomatik olarak bozulmuş sayılacak ve gecikme faizi, ceza faizi işletilecek. Bugüne kadar defalarca benzer yasaları çıkartan iktidar vergi ve SGK primlerinde biriken alacakları tahsil etmekte başarılı olamadı. Özellikle esnaf, tüccar, sanayici ve işverenlerin yapılandırmalarda işletilen yüklü ceza ve gecikme faizlerinin silinmesini, ana para üzerinden yapılandırmaya gidilmesini gündeme getirmelerine karşılık iktidar bu uyarıları kabul etmedi.

 

Oysa ödenemeyen vergi, prim ve diğer kamu alacaklarına işletilen faizler giderek anapara borcunun iki-üç katına ulaştığı için yapılandırma taksitleri zaten zor durumdaki işletmeler, işveren ve mükellefler açısından iyice ödenemez hale geliyor. Ardından da en fazla bir ya da iki taksit güçlükle ödendikten sonra taksitlerin ödemesi yapılamıyor ve borçlular yeniden cezalı konuma giriyor.

 

Nitekim bugüne kadar uygulamaya konulan yapılandırma düzenlemelerinde en düşük yapılandırma tutarı bu dönemde gerçekleşmiş oldu. Korona salgını nedeniyle yüz binlerce işyeri ve işletme kapalı durumda. Faaliyette bulunamadıkları için zaten gelir elde edemiyorlar. İktidar bu süreçte rutin ve güncel vergi-SGK prim ödemelerini 6 ay süreyle erteledi.

 

Ancak geçtiğimiz ekim ayı sonunda dolan erteleme süresinin ardından 6 aylık vergi ve SGK primlerinin ödenmesi yanında, yayılan salgın nedeniyle pek çok işyeri için yeniden kısıtlama, kapatma kararları, akşam ve hafta sonları sokağa çıkma yasaklarıyla yeniden faaliyetler durma noktasına geldi.

 

O yüzden, geçtiğimi yılın ağustos ayına kadar olan döneme ilişkin vergi-SGK borçlarını kapsayan yapılandırma düzenlemesi daha yürürlüğe girmeden, binlerce işyeri, işletme bu kez ağustos sonrası dönem için tekrar vergi-SGK borçlusu durumuna gelerek, ağır gecikme-ceza faizleriyle karşı karşıya kalmış durumdalar. Her ay da bu ödemeler ve faizler katlanarak devam ediyor.

 

Toplamı 200 milyarı ancak bulan yapılandırmada ilk etapta tahsil edilen tutar ise 6 milyar TL düzeyinde kaldı. Bu da önümüzdeki ikişer aylık dönemlerde taksit ödemelerinin aksayacağını büyük bölümünün zaten ödenemeyeceğini şimdiden ortaya koyuyor.

 

Zaten bundan önce 2016’dan bu yana çıkartılan son beş yıldaki üç yapılandırma yasasına bakıldığında, 243,7 milyar liralık vergi ve prim borcu yapılandırılmasına karşılık ödenen tutar 108 milyar lirada kaldı. Taksitler ödenemedi. Şimdi ise vergi-prim alacakları iki misline yükselerek 500 milyara dayanmış durumda ve yapılan 200 milyarlık yapılandırma toplamı beş yıl öncesinin de altında.

 

İktidar yapılandırmadan gelecek gelirlerle bütçe açığını hedeflenen düzeyde tutmayı, hazinenin borçlanma ihtiyacını aşağı çekmeyi öngörüyordu. Ancak başvuruların sona ermesinin ardından ortaya çıkan fiyasko tablosu bunun tutmadığını, hesapların büyük ölçüde sapmaya uğrayacağını sergiliyor.

 

Şimdi iktidarın önündeki yegâne seçenek vergi-SGK borçlularına elektronik haciz (e-haciz) uygulamak ve banka hesaplarına bloke yoluyla haciz uygulamak ya da taşınmazlarına icra-haciz takibi başlatmak. Böyle bir durumda ise ekonominin zaten ağırlaşan çarkları tamamıyla duracağı gibi, ödeme zinciri tümden kopabilir.

 

Muhtemelen bu yüzden Cumhurbaşkanı Erdoğan tüm bunların gündeme gelmemesi için yeni anayasa tartışmasını başlatarak, dikkatleri başka yönlere çekmeye yöneldi. Kasım ayından bu yana ortaya atılan ekonomik-demokratik reform vaatlerinde henüz ortada somut bir adım yokken, şimdi sil baştan yeni anayasa tartışması açılması, muhalefeti de kendi belirlediği gündeme çekme amaçlı bir hamle.

 

Yeni anayasa çalışmalarının Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi üzerine inşa edileceğini ve tüm partileri bu çalışmada görmek istediğini kaydeden Erdoğan’ın bu ifadesi bile daha baştan Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’den yana olduklarını ilan eden muhalefet partilerini dışlıyor. İttifak ortağı MHP lideri Bahçeli ise Erdoğan’a ‘tam destek’ açıkladı. Ancak tüm grupları ve partileri çalışmaya katılmaya, katkı vermeye çağıran Erdoğan’ın HDP’nin kapatılması çağrıları yapan MHP’yi HDP ile aynı masaya nasıl oturtacağı meçhul.

 

 

@Ahval Türkçe’den alıntıdır, makalenin tamamı için tıklayın

 

 

Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Piyasa yapılandırmadan alarm verdi’

 

DEVA Partisi/Çanakcı: “Bütçe hedefini tutturamayacağını anlayan iktidar halkın cebine el uzatıyor”

 

Artan Özel İletişim Vergisi hem vatandaşı hem sektörü zorlayacak’

 

FÖŞ Anlattı: Türkiye’de K Şeklinde Toparlanma ve Yaratacağı Sorunlar

The post Zülfikar Doğan: 500 milyar liralık yapılandırma fiyaskosu appeared first on ParaAnaliz.

Facebook Comments